In het kort
- Overwintert u minder dan 8 maanden per 12 maanden in het buitenland, dan blijft u ingeschreven in Nederland.
- Hebt u in Nederland geen woning meer, dan is een briefadres de juiste inschrijving.
- In Spanje en Portugal moet u zich registreren als u er langer dan drie maanden verblijft.
- Bent u meer dan 183 dagen per jaar in één land, dan kan dat land u als belastingplichtig zien.
De Nederlandse kant: ingeschreven blijven
De Wet BRP verplicht u zich uit te schrijven als u naar verwachting twee derde van het jaar of langer buiten Nederland verblijft. Overwinteraars blijven daar meestal onder: vier tot zes maanden in het zuiden, de rest van het jaar in Nederland. Plan met marge en houd ten minste vier, liever vijf maanden Nederland per 12 maanden aan.
Hebt u uw huis verkocht of de huur opgezegd en reist u in Nederland rond, bijvoorbeeld met een camper, dan hebt u geen woonadres meer. Dan schrijft u zich in op een briefadres. Verblijft u in de zomer vast op één plek in Nederland, dan is dat uw woonadres.
De Spaanse en Portugese kant
Als EU-burger mag u vrij reizen. Verblijft u langer dan drie maanden in Spanje of Portugal, dan moet u zich daar in principe registreren bij de lokale autoriteiten. Daar wordt niet altijd op gecontroleerd, maar het kan tot boetes leiden en is soms nodig voor praktische zaken zoals een huurcontract.
Let op tegenstrijdige signalen
Huurt of koopt u in Spanje of Portugal een vaste woning en registreert u zich daar als inwoner, dan kan de vraag ontstaan waar u eigenlijk woont. Wees in uw briefadresaanvraag open over uw situatie, en zorg dat uw verhaal in beide landen klopt.
Belasting: de 183-dagenregel
De 183-dagenregel is een fiscale regel en staat los van de BRP. Verblijft u meer dan 183 dagen per jaar in Spanje of Portugal, dan kan dat land u als fiscaal inwoner zien. Daarnaast kijken belastingdiensten naar waar uw belangrijkste persoonlijke en economische banden liggen. Overwinteraars die minder dan zes maanden weg zijn, blijven meestal in Nederland belastingplichtig. Laat u bij twijfel adviseren.
Zorg, AOW en pensioen
- Ingeschreven in Nederland betekent in de regel: verzekerd voor de Wlz en een Nederlandse basisverzekering. Neem uw EHIC-pas mee.
- Uw AOW-opbouw loopt door zolang u in Nederland woont. Uitgeschreven? Dan verliest u 2% per jaar.
- AOW en pensioen worden ook uitbetaald als u in het buitenland bent.
- Ontvangt u aanvullende bijstand (AIO), let dan op de maximale verblijfsduur in het buitenland. Overleg dit vooraf met de SVB.
Praktisch
- Houd een reislogboek bij met vertrek- en terugkomstdata.
- Bewaar facturen van campings, tickets en pinafschriften als bewijs.
- Zorg dat uw briefadresgever post snel doorstuurt, ook in de winter.
- Controleer of uw camper- of reisverzekering de verblijfsduur in het buitenland dekt.
Tip: overwinteren zonder de grens te overschrijden
Met het verblijfslogboek ziet u bij het plannen van uw winter meteen wanneer u de grens van acht maanden zou bereiken. U scant bonnetjes onderweg met uw telefoon, en als de gemeente om onderbouwing vraagt, stuurt u de verklaring in één tik zelf door.
Overwinteren? Online Juristen stelt uw aanvraag waterdicht op
In nagenoeg alle gemeenten is juridische ondersteuning zinvol, zeker als u een deel van het jaar in het buitenland bent. De BRP-juristen van Online Juristen onderbouwen uw reispatroon zo dat de gemeente het kan volgen. Uw eerste vraag is gratis; uw aanvraag volledig laten opstellen kost € 199 inclusief btw.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk juridisch advies. Laatst gecontroleerd in oktober 2026.