In het kort
- Dien uw aanvraag altijd schriftelijk of online in, nooit alleen telefonisch.
- Leg duidelijk en consistent uit waarom u geen woonadres hebt.
- De gemeente moet binnen een redelijke termijn beslissen, in principe binnen acht weken.
- Een afwijzing is een besluit: daartegen kunt u binnen zes weken bezwaar maken.
Stap voor stap
1. Controleer of u in aanmerking komt
U hebt recht op een briefadres als u geen woonadres hebt en wel in Nederland woont: u verblijft naar verwachting minder dan twee derde van het jaar in het buitenland.
2. Regel een briefadresgever
Iemand die zelf op het adres woont en ingeschreven staat, en schriftelijk instemt. Hebt u niemand, dan kunt u de gemeente vragen zelf als briefadresgever op te treden.
3. Verzamel uw stukken
- het aanvraagformulier van de gemeente (vaak te downloaden);
- een kopie van uw identiteitsbewijs;
- de schriftelijke instemming van de briefadresgever met een kopie van diens identiteitsbewijs;
- een motivatie waarin u uw situatie uitlegt.
4. Dien de aanvraag schriftelijk in
Online met DigiD, aan de balie of per aangetekende post. Vermeld duidelijk dat het gaat om een aanvraag voor een briefadres. Vaak moet u ook nog persoonlijk langskomen om uw identiteit te laten controleren.
Bel niet om te vragen of u recht hebt
Een telefonisch "nee" is juridisch alleen informatie, geen besluit. Daartegen kunt u geen bezwaar maken. Alleen een schriftelijke aanvraag dwingt de gemeente tot een schriftelijk besluit.
5. Reageer op vragen van de gemeente
U hebt een inlichtingenplicht. Beantwoord vragen volledig, eerlijk en op tijd. Mist u een termijn, dan kan de gemeente uw aanvraag buiten behandeling stellen.
Wat maakt een aanvraag sterk?
- Een duidelijk verhaal: waarom hebt u geen woonadres en hoe ziet uw verblijf eruit?
- Consistentie: wat u schrijft moet kloppen met wat de gemeente ziet.
- Geen onbedoelde signalen van een vaste plek, zoals langdurig op één camping staan.
- Een juiste verwijzing naar de Wet BRP waar de gemeente extra eisen stelt.
Wat mag de gemeente vragen?
Een gemeente mag vragen stellen die nodig zijn om uw situatie te beoordelen: de reden voor het briefadres, uw vorige adres, uw feitelijke verblijf en de gegevens van uw briefadresgever. Ze mag u echter niet in een onmogelijke bewijspositie brengen. Vooral aantonen dat u ergens níet woont is lastig. De Handreiking briefadressen van Divosa noemt bijvoorbeeld foto's van slaapplekken, bankafschriften van boodschappen of een wekelijks overzicht van verblijfplaatsen als voorbeelden van onredelijke bewijslast.
Eigen beleidsregels van de gemeente
Veel gemeenten hebben beleidsregels briefadres. Die mogen de uitvoering verduidelijken, maar niet in strijd zijn met de wet. Een gemeente mag bijvoorbeeld geen verplicht hulpverleningstraject als voorwaarde stellen. Bij een conflict gaat de wet voor.
Hoe lang duurt het?
Voor een briefadres staat geen specifieke beslistermijn in de wet. Dan geldt de Algemene wet bestuursrecht (artikel 4:13): de gemeente moet binnen een redelijke termijn beslissen, en dat is in elk geval acht weken na ontvangst van de aanvraag. Een lange periode zonder inschrijving is onwenselijk; de gemeente hoort die te voorkomen of te overbruggen.
Veelgestelde vragen
Kan ik een briefadres aanvragen met DigiD?
Bij een deel van de gemeenten kan dat. Ook dan moet u vaak nog langskomen om uw identiteit te laten vaststellen.
Mag de gemeente mij naar een andere gemeente sturen?
Nee. Hebt u een briefadresgever, dan regelt de gemeente waar het briefadres ligt de inschrijving. Hebt u geen briefadresgever, dan moet de gemeente waar u zich meldt voor een briefadres zorgen.
We zijn met z'n tweeën. Moeten we allebei aanvragen?
Ieder wordt apart ingeschreven, maar u kunt de aanvraag samen indienen met dezelfde onderbouwing. Vraag bij uw gemeente na hoe zij dat willen ontvangen.
Online Juristen stelt uw aanvraag waterdicht op
In nagenoeg alle gemeenten is juridische ondersteuning zinvol: elke gemeente hanteert eigen beleidsregels en interpretaties. Komt het tot ondersteuning, dan ontvangt u een vragenlijst. De BRP-juristen van Online Juristen stellen op basis daarvan uw complete aanvraagbrief met motivatie op, waterdicht en klaar om zelf in te dienen. Uw eerste vraag is gratis; uw aanvraag volledig laten opstellen kost € 199 inclusief btw.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk juridisch advies. Laatst gecontroleerd in oktober 2026.