In het kort
- Juridisch is er alleen sprake van gedogen als de gemeente een schriftelijke gedoogbeschikking heeft afgegeven.
- Niet handhaven is iets anders dan gedogen. Het geeft geen rechten en kan op elk moment stoppen.
- Dat buren er al 25 jaar wonen, zegt niets over uw positie.
- Handhaving gebeurt vaak voor een heel park tegelijk, zonder onderscheid tussen nieuwe en oude bewoners.
Wat is gedogen juridisch?
Gedogen betekent dat de gemeente bewust en uitdrukkelijk besluit om tegen een overtreding tijdelijk niet op te treden. Dat gebeurt met een gedoogbeschikking: een schriftelijk besluit van het bevoegde bestuursorgaan, meestal het college van burgemeester en wethouders.
Een gedoogbeschikking is
Schriftelijk, gericht aan een of meer bepaalde personen, meestal tijdelijk en vaak gebonden aan voorwaarden. Er staat in dat sprake is van een overtreding en dat de gemeente daar onder voorwaarden voorlopig niet tegen optreedt.
Een gedoogbeschikking is dus persoonsgebonden. Ze geldt niet automatisch voor de buren, en ook niet voor een nieuwe eigenaar of huurder van hetzelfde chalet.
Niet handhaven is geen gedogen
Op veel parken treedt de gemeente al jaren niet op. Dat komt bijvoorbeeld door gebrek aan capaciteit, andere prioriteiten of omdat er geen klachten zijn. Dat heet feitelijk niet handhaven, of iets door de vingers zien. Juridisch betekent het:
- u hebt geen recht om er te blijven wonen;
- u hebt geen bescherming tegen toekomstig optreden;
- het kan op elk moment veranderen, bijvoorbeeld door nieuw beleid, een nieuwe wethouder, een klacht of een landelijke actie.
De beginselplicht tot handhaving
Volgens vaste rechtspraak van de Raad van State is een gemeente bij een overtreding in beginsel verplicht te handhaven. Alleen in bijzondere gevallen mag ze daarvan afzien: als er concreet zicht is op legalisatie, of als handhaving zo onevenredig zou zijn dat ze achterwege moet blijven. Jarenlang niet optreden is op zichzelf geen bijzondere omstandigheid. Het kan hooguit meewegen bij de vraag hoeveel tijd u krijgt om te vertrekken.
"Maar de gemeente wist het toch?"
Ook dat de gemeente op de hoogte was, bijvoorbeeld omdat u er staat ingeschreven of er forensenbelasting betaalt, betekent niet dat u mag blijven. Een beroep op het vertrouwensbeginsel slaagt alleen bij een concrete, ondubbelzinnige toezegging van iemand die daartoe bevoegd is. Een opmerking van een ambtenaar aan de balie of een inschrijving in de BRP is dat niet.
"Er wonen hier mensen al meer dan 25 jaar"
Dat hoort u op bijna elk park. Toch zegt het weinig over uw situatie. Die bewoners kunnen:
- een persoonlijke gedoogbeschikking hebben;
- een persoonsgebonden vergunning of overgangsrecht hebben uit een eerdere regeling;
- of gewoon 25 jaar geluk hebben gehad.
U kunt het van buitenaf niet zien. En wat voor uw buren geldt, geldt niet voor u.
Handhaving maakt vaak geen onderscheid
Gemeenten pakken handhaving vaak per park of per gebied aan. Dan krijgen alle permanente bewoners tegelijk een brief, of u er nu twee jaar woont of twintig. Wie geen gedoogbeschikking, vergunning of overgangsrecht heeft, staat dan dezelfde dag met lege handen.
Hoe weet u of u een gedoogbeschikking hebt?
- U hebt een schriftelijk besluit van de gemeente, op uw eigen naam, waarin het woord gedogen of gedoogbeschikking staat.
- Er staat een periode en vaak voorwaarden in.
- Twijfelt u? Vraag de gemeente schriftelijk of er voor u een gedoogbeschikking, persoonsgebonden vergunning of overgangsrecht geldt. U kunt ook vragen wat het actuele handhavingsbeleid voor het park is.
Koopt u een chalet van iemand die er "al jaren mag wonen"? Vraag dan om het besluit. Een gedoogbeschikking of persoonsgebonden vergunning gaat bij verkoop niet over op u.
Wat als de gemeente toch gaat handhaven?
Meestal krijgt u eerst een vooraankondiging of voornemen tot handhaving. Daarop kunt u een zienswijze geven. Daarna volgt vaak een last onder dwangsom, waartegen u binnen zes weken bezwaar kunt maken. In die fase doet de onderbouwing ertoe: persoonlijke omstandigheden, de termijn die u krijgt, mogelijkheden voor legalisatie en de vraag of handhaving in uw geval evenredig is.
Problemen met handhaving? Leg uw vraag voor aan Online Juristen
Ontvangt u een brief over handhaving, een voornemen of een last onder dwangsom? De juristen van Online Juristen staan u bij. Zij beoordelen uw positie, zoeken uit of er sprake is van een gedoogbeschikking, vergunning of overgangsrecht, en stellen uw zienswijze of bezwaarschrift op. De termijnen zijn kort, dus wacht niet.
Juridische hulp bij inschrijving én handhaving
In nagenoeg alle gemeenten is juridische ondersteuning zinvol. Online Juristen beoordeelt of in uw situatie een woonadres of een briefadres juist is en stelt de brief voor de gemeente waterdicht op. Uw eerste vraag is gratis; uw aanvraag volledig laten opstellen kost € 199 inclusief btw. Dreigt handhaving? Ook dan staan de juristen u bij, van zienswijze tot bezwaar.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk juridisch advies. Laatst gecontroleerd in oktober 2026.